Γράφει ο καθ. Ελευθέριος Καραγιάννης (μουσικολόγος)
Ο G. Biesta, «φιλόσοφος της παιδείας», καθώς αποκαλείται, στο έργο του “Art,Artists and Pedagogy, PHILOSOPHY AND ARTS IN EDUCATION’’ και συγκεκριμένα στο άρθρο του με τίτλο «What if? Art education beyond expression and creativity» πραγματεύεται τη θέση και τη σημασία της Τέχνης στη σύγχρονη εκπαίδευση.
Διαχρονικά, ο ρόλος της τέχνης σε όλες τις εκφάνσεις της, υπήρξε αναμφισβήτητα καθοριστικός στη διαμόρφωση της ανθρώπινης προσωπικότητας καθώς βοηθά στην ανάδειξη των δεξιοτήτων – ταλέντων, στην ελεύθερη έκφραση, στον καθορισμό της μοναδικής ταυτότητας και στην ολόπλευρη, ψυχοσωματική, καλλιέργεια. Άλλωστε, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η Τέχνη προικίζει τον άνθρωπο με χαρακτήρα, προσωπικότητα και προοπτική και καθίσταται απαραίτητη η παρουσία της στην εκπαιδευτική διαδικασία καθώς, μέσω της ελεύθερης έκφρασης, επιτυγχάνονται επιδιωκόμενα θετικά αποτελέσματα. Στις μέρες μας ,είναι κοινώς αποδεκτό, πως η εκπαίδευση εστιάζει σε μετρήσιμα μαθησιακά αποτελέσματα, γεγονός που ενισχύει τον ανταγωνισμό, τη σύγκριση και την τάση για φιλοδοξία.
Σε ένα τόσο ανταγωνιστικό εκπαιδευτικό περιβάλλον, στο οποίο, σύμφωνα με τον Biesta, δεν μπορεί να μετρηθεί ό, τι έχει αξία αλλά αξίζει ό, τι μπορεί να μετρηθεί, η Τέχνη εν γένει, ως επίκεντρο στην εκπαιδευτική διαδικασία, προβληματίζει και δέχεται πυρά αμφισβήτησης καθώς η διττή της χρησιμότητα και ως εργαλείου και ως μέσου έκφρασης αδυνατεί να συμμορφώνεται και να υπακούει επαρκώς στις σύγχρονες ανταγωνιστικές εκπαιδευτικές απαιτήσεις. Μπροστά σε ένα τέτοιο αδιέξοδο, ο Biesta επισημαίνει την ανάγκη για αισθητική ποιότητα στην εκπαίδευση σχετική με την ατομική και συλλογική ύπαρξη. Κύριο μέλημα, σύμφωνα με τον φιλόσοφο, είναι να αποκτήσουμε τη γνώση των ευθυνών που έχουμε ώστε «να μην επαναληφθεί», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «το Άουσβιτς». Να μην επέλθει η βαρβαρότητα, ο αυταρχισμός και το περιβάλλον ψυχρότητας και εχθρικότητας αλλά να επενδύσουμε στην υπαρξιακή ποιότητα, στην οποία το άτομο ως δρών υποκείμενο, υπεύθυνο για τις πράξεις και τα λόγια του, ευρισκόμενο σε συνεχή επικοινωνία με τον κόσμο, χωρίς να είναι στο επίκεντρο του, καθορίζει τις επιθυμίες του σε σχέση με αυτόν. Το ΕΓΩ – ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ του ατόμου όταν εναρμονίζεται με την ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΖΩΗ ,οδηγεί στην ωριμότητα του υποκειμένου.
Δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στο άτομο και τον κόσμο, καθίσταται η Τέχνη, συγκροτώντας έναν χώρο όπου μετασχηματίζονται οι επιθυμίες του ατόμου με τέτοιον τρόπο ώστε, να υφίσταται το τελευταίο ως ενήλικο, ώριμο υποκείμενο μέσα στον κόσμο, κατόπιν δικής του επιλογής. Επιλέγει λοιπόν την ελεύθερη συνύπαρξη και συμβίωση στον κόσμο μέσω του διαλόγου, διότι, δεν είναι άβουλο ον και επαναπροσδιορίζει τις επιθυμίες του καταρρίπτοντας οποιαδήποτε ανώφελη αντίσταση. Η καλλιτεχνική λοιπόν εκπαίδευση που βασίζεται στο τρίπτυχο Τέχνη – Διάλογος – Εκπαίδευση, θεωρείται απαραίτητη καθώς η δύναμη που διαθέτουν οι τέχνες να προωθούν την ελεύθερη έκφραση, τη δημιουργικότητα και τη διαμόρφωση προσωπικής ταυτότητας, ωθεί το άτομο να συνυπάρχει ως ώριμο υποκείμενο μέσα στον κόσμο, που ελέγχει τις επιθυμίες του και αντλεί δύναμη από αυτές.